Vrije Software

Vrije Software, Open Bron, FOSS, FLOSS - hetzelfde maar anders

Written by   Published  

Er zijn twee belangrijke begrippen verbonden met software die u vrij kunt bestuderen, delen en verbeteren: Vrije Software en Open Source. Gebaseerd daarop kunt u ook verschillende combinaties en vertalingen aantreffen zoals FOSS, Libre Software, FLOSS enzovoort. Maar waarom gebruiken mensen deze begrippen en wat zijn de verschillen?

Historische achtergrond

In 1997 heeft Debian haar Vrije Software Richtlijnen (DFSG) opgesteld, bedoeld als checklist om te zien of een programma zou kunnen worden opgenomen in de Vrije Debian GNU/Linux distributie. Een jaar later is het Open Bron Initiatief (Open Source Initiative of OSI) opgezet met als doel reclame te maken voor Vrije Software. Zij heeft de definitie van Open Bron opgesteld door de DFSG te kopiëren en "Vrije Software" te vervangen door "Open Bron". Bruce Perens, een van de oprichters van het OSI en schrijver van de DFSG en de Open Bron definitie, heeft publiekelijk verklaard dat de naam Open Bron was bedoeld als synoniem voor Vrije Software. Perens besloot uiteindelijk terug te keren naar de wortels van de beweging en spreekt weer over Vrije Software. Omdat zij dezelfde wortels hebben beschrijven zowel Open Source alswel Vrije Software het geheel aan software met een licentie die gebruikers het recht geeft om haar te gebruiken, te bestuderen, te delen en te verbeteren. 1.

In de loop van de tijd zijn mensen gekomen met aanvullende namen voor dezelfde software. Vrije Software wordt op dit moment vaak omschreven als Libre Software, FOSS (Vrije en Open Bron Software) of FLOSS (Vrije, Libre en Open Bron Software). In sommige gevallen gebruiken mensen ook namen als "organische software" of "ethische software". Vaak is de motivatie hiervoor om buiten het terminologie-debat te blijven en verwarring rond woorden als "open" en "vrij" te voorkomen. Deze termen veroorzaken verwarring omdat ze mensen bijna uitnodigen om naar verschillen te zoeken waar zij er niet zijn.

Deze korte samenvatting van de historische achtergrond van de verschillende termen laten zien dat zij dezelfde achtergrond hebben en dat er dezelfde software mee wordt bedoeld.

Wie gebruikt welke term en waarom?

De Vrije Software beweging is een grote en diverse gemeenschap. Mensen hebben verschillende belangen in Vrije Software en hebben verschillende redenen om eraan deel te nemen. Maar deze verschillen hebben niet perse een verband met de woorden die zij gebruiken. Veel mensen gebruiken de term Open Bron als zij de sociale en politieke dimensie van Vrije Software bedoelen. Aan de andere kant zijn er mensen in onze gemeenschap die de term Vrije Software gebruiken terwijl zij zich meer bezighouden met de praktische voordelen. Of iemand Open Bron of Vrije Software zegt is nog geen indicatie over de motivatie die zij hebben.

Naast individuen bevinden zich er ook veel bekende organisaties in het Vrije Software ecosysteem. Veel van hen spelen een belangrijke rol en benadrukken verschillende aspecten van Vrije Software. Er zijn bijvoorbeeld organisaties die zich richten op de technische richting van Vrije Software projecten, andere op de legale, politieke, sociale en ethische aspecten en er zijn er die zich richten op het evalueren van licenties. Deze organisaties hebben veelal besloten een bepaalde term te gebruiken en het daarbij te houden. Maar dit zou niet tot de conclusie moeten leiden dat de term die zij gebruiken een kritische factor is als het gaat om hun motivatie. De kritische factoren zijn de mensen in en de doelen van de organisatie. De praktische ervaring met verschillende organisaties en mensen in de gemeenschap laat ons zien dat het er uiteindelijk niet om gaat welke taal zij gebruiken.

Deze diversiteit is goed en laat zien dat Vrije Software veel voordelen heeft op veel verschillende gebieden in ons leven. Maar we zouden onze gemeenschap niet moeten verdelen door de termen die iemand gebruikt. Wat voor term iemand gebruikt en wat voor motivatie iemand ook heeft, uitendelijk werken zij samen aan software en aan de verbetering van vrijheid van software en andere aspecten van Vrije Software.

Licentie evaluatie

Er zijn drie alom erkende entiteiten in de Vrije Software beweging die regelmatig licenties evalueren: de Free Software Foundation, het Debian project and het Open Bron Initiatief. Zij komen bijna altijd tot dezelfde conclusies als zij gevraagd worden naar een bepaalde licentie die software aan de gebruikers de vrijheid geeft om het programma te gebruiken, te bestuderen, te delen en te verbeteren.

Maakt Copyleft het verschil?

Als je kijkt naar Vrije Software licenties dan zijn er twee belangrijke categorieën: beschermende of Copyleft licenties en niet-beschermende licenties. Copyleft licenties zijn bedoeld om de software te gebruiken, te bestuderen, te delen en te verbeteren. Met niet-beschermende licenties kan de software worden verspreidt zonder deze rechten. Soms denken mensen dat de termen Vrije Software en Open Bron worden gebruikt om Copyleft en niet-Copyleft van elkaar te onderscheiden. De Vrije Software licenties die gebruikt worden door Debian, de FSF en de OSI laten zien dat zowel beschermende als niet-beschermende licenties overeenkomen met de definities van Open Bron en Vrije Software. Dit betekent dat zowel het verschil tussen Open Bron en Vrije Software alswel het verschil in definities niet geschikt zijn om het verschil te verklaren tussen Copyleft en niet-Copyleft licenties.

This graphic         should visualise the different software categories and their         connection

Beschermende licenties en niet-beschermende licenties zijn onderklassen van Vrije Software licenties die zijn erkend door het Open Bron Initiatief en de FSF. Copyleft en niet-Copyleft zijn geen geschikte criteria om Open Bron en Vrije Software van elkaar te onderscheiden. Beide termen beschrijven precies dezelfde software.Vrije Software licenties die zijn erkend door het Open Bron Initiatief en de FSF. Copyleft en niet-Copyleft zijn geen geschikte criteria om Open Bron en Vrije Software van elkaar te onderscheiden. Beide termen beschrijven precies dezelfde software.

Ontwikkelingsmodel

De wijze waarop een programma is ontwikkeld kan een cruciale factor zijn in haar succes of falen. Maar of een programma is geschreven in een open, voor anderen openstaand proces of achter gesloten deuren zegt ons niet of het gaat om niet-vrije of Vrije Software.

Als we kijken naar software dan moeten we een onderscheid maken tussen het softwaremodel en het ontwikkelingsmodel. Het softwaremodel beschrijft de attributen van de software (bijvoorbeeld: vrij of niet-vrij) en het ontwikkelingsmodel beschrijft de verschillende wijzen om software te ontwikkelen. Zoals in detail besproken wordt in "Wat is een Vrij Software bedrijf?" worden de verschillende software ontwikkelingsmodellen onafhankelijk van het softwaremodel gedefinieerd en werken zij voor zowel Vrije als niet-vrije Software. Modellen die van voordeel zijn voor een open en samenwerkende gemeenschap kunnen hun volledige kracht laten zien in combinatie met een Vrije Software model. Maar dit betekent niet dat een programma dat ontwikkeld is in een open en samenwerkend ontwikkelingsproces ook Vrije Software is. Individuen en bedrijven met geen of weinig invloed van buitenaf ontwikkelen Vrije Software projecten. Aan de andere kant hebben ontwikkelaars van niet-vrije software zich aangepast aan samenwerkende ontwikkelingsmodellen in hun softwaremodel, bijvoorbeeld SAP met haar partnerschapsprogramma.

Waarom we het Vrije Software noemen

Als al deze termen dezelfde programma's beschrijven waarom staat de FSFE er dan op om de term Vrije Software te gebruiken?

Vrije Software heeft alles te maken met uw vrijheid. Dat is een boodschap die we luid en duidelijk willen overbrengen. Taal is belangrijk omdat taal bepalend is over hoe mensen over iets denken. De verschillende termen doelen op verschillende aspecten, zelfs als zij dezelfde software beschrijven. Vrijheid is een kernwaarde van Vrije Software en dat reflecteren wij in ons taalgebruik. Dit maakt vrije Software de juiste keuze voor de FSFE en wij nodigen u uit om ons te volgen.

Voetnoten

  1. Copyleft licenties: licenties die deze rechten beschermen zijn een onderklasse van Vrije Software licenties en worden erkend door het Open Bron Initiatief en de FSF.