Voor de pers

Hoe het parlement van Asturië besloot om de open brief met het verzoek om "Publiek Geld? Publieke Code!" te ondertekenen: een interview met Iyán Méndez Veiga

op:
Geschreven door 

"Deze Algemene Vergadering steunt en bindt zich aan de internationale campagne "Publiek Geld? Publieke Code!" - dit is een citaat uit het eerste artikel in een recent voorstel van het Parlement van Asturië aan de regering. Dit is ook het succesvolle einde van de voortdurende invloed van Oviedo's lokale hackerspace "Pica Pica Hacklab", die gebruik maakt van FSFE-campagnemateriaal en haar zelf ontwikkelde "sociale hacking". Ondertussen heeft het Parlement van Asturië, als eerste Parlement ooit, deze woorden schriftelijk gesteund en officieel de open brief van onze campagne "Publiek geld? Publieke Code" ondertekend. Om licht te werpen op dit succesvolle verhaal en lokale groepen over de hele wereld te inspireren hebben we Iyán Méndez Veiga, een lid van Pica Pica Hacklab, geïnterviewd.

FSFE: U bent lid van het Pica Pica HackLab in Oviedo (Asturië): een hackerspace dat zichzelf beschouwt als "een collectief van Eco Hackers". Introduceert u zichzelf alstublieft en vertel ons iets over wat Pica Pica HackLab is en wat u doet?

Iyán Méndez Veiga: Ik studeer voor mijn master in de natuurkunde op de Universiteit van Ulm (Duitsland) maar ik kom oorspronkelijk uit Oviedo, waar ik vijf jaren geleden lid werd van Pica Pica Hacklab. Pica Pica is een kleine organisatie die zich richt op het verspreiden van de boodschap over het gebruik en de voordelen van Vrije Software in onze regio. Het hele project begon tien jaren geleden toen het gebrek aan Vrije Software-gerelateerde activiteiten in onze regio de oorspronkelijke leden van Pica Pica opviel en dus besloten zij er iets aan te doen. Slechts enkele weken later organiseerde Pica Pica al haar eerste werkgroep over Vrije Free Software.

We noemen onszelf "eco hackers" om te benadrukken dat we ook enkele activiteiten ondernemen die gewoonlijk niet gerelateerd worden aan hackerspaces of hackerlabs. We vechten bijvoorbeeld tegen geplande veroudering. U kunt op onze website handleidingen vinden over hoe u uw cartridges tot het einde kunt gebruiken en niet tot de printer doet alsof ze vervangen moeten worden. We organiseren ook werkgroepen over technologie en vogels, gebruiken Vrije Software om geluiden van vogels op te nemen en gebruiken audio om ze te identificeren. Later dit jaar zullen we ook iets vergelijkbaars publiceren over vleermuizen omdat we Vrije Software hebben gebruikt om vleermuisgeluiden op te nemen en ze te herkennen. Dus Pica Pica mixt technologie en omgevingsstudie en we houden van die mix.

Leden van Pica Pica Hacklab in het hacklab
Enkele leden van Pica Pica Hacklab op een reguliere ontmoeting in 2016 (Afbeelding door Iyán Méndez Veiga), CC-BY 4.0)

Op dit moment heeft Pica Pica zes actieve leden. Dat lijkt een kleine groep maar er komen meestal veel mensen naar onze introductiewerkgroepen. Er is ook veel fluctuatie; sommige mensen komen, zijn een tijd actief en gaan dan weer. In het verleden deed een student die zich voorbereidde op het MIR-examen in Oveido een tijd mee. Hij had veel interesse in Vrije Software en hield zelfs een lezing over het hacken van enkele medische apparaten. Onze deur staat altijd open.

Denkt u dat er een goede Vrije Software-scene of cultuur is in Asturië in het algemeen en in Oveido in het bijzonder? Ik bedoel: een hackerspace groeit meestal niet zomaar ergens.

Ik zou zeggen dat het geen groots iets is in Asturië. Maar we proberen het meer en meer te verspreiden. Dis de meeste communicatie verloopt via email en we proberen elkaar zoveel mogelijk te ontmoeten. Een keer per jaar organiseren we e grote werkgroep die in twee sessies is gesplitst: de eerste gaat over het idee achter de Vrije Software-beweging en de tweede is het ter plekke installeren van Vrije Software. Maar we organiseren ook veel andere activiteiten. Ter gelegenheid van de 30e verjaardag van de FSF en van de 20e verjaardag van KDE organiseerden we een feestje. En we organiseerden het eerste FLISOL-evenement in Europa in 2010 in onze stad en hebben dit sindsdien iedere keer georganiseerd tijdens de laatste tien jaren.

Bedankt voor deze introductie. Laten we het hebben over uw laatste succes: u overtuigde het Parlement van Asturië om een voorstel te schrijven aan de regering om FSFE's "Publiek Gel? Publieke Code!"-campagne te steunen. Hoe bent u voor het eerst bewust geworden van deze campagne?

We ontvingen een e-mail van FSFE die precies op tijd kwam omdat we jaren geleden al hebben gewerkt aan een vergelijkbaar voorstel voor onze regering. De eerste keer dat we het Parlement probeerden te overtuigen was in 2015, tijdens de vorige regionale verkiezingen. We schreven toen een vergelijkbaar document en toen we de Europese "Publiek Geld? Publieke Code!"-campagne aan zagen komen gebruikten we het moment om de twee initiatieven samen te voegen en een tweede kans te geven. Na enige voorbereiding namen we in maart 2018 contact op met de politici in het Parlement van Asturië. Dat betekent dat het ons bijna een jaar aan werk heeft gekost tot ze eindelijk in februari 2019 "ja" zeiden.

Het voorstel van het Parlement bevat drie belangrijke delen en de eerste is dat het Parlement van Asturië het internationale "Publiek Geld? Publieke Code!"-initiatief steunt. Dus ik zou inderdaad zeggen dat het campagnemateriaal diende als een erg goede basis voor het voorstel van het Parlement.

Het voorstel van het Parlement bevat drie belangrijke delen en de eerste is dat het Parlement van Asturië het internationale "Publiek Geld? Publieke Code!"-initiatief steunt.

Waarom koos u ervoor om het Parlement en niet de regering of een ministerie te beinvloeden met uw agenda?

Enkele jaren geleden probeerde Pica Pica HackLab contact te leggen met Javier Fernandez, de president van Asturië. Zij hebben na de financiële crisis in 2013 een expertcomité voor technologisch advies opgericht. Alexis, het eerste lid van Pica Pica, schreef een brief om uit te lichten dat voornamelijk Microsoft Ibérica vertegenwoordigd was in de commissie (María Garaña, voormalig voorzitter van Microsoft Ibérica maakte er deel van uit) en dat dit waarschijnlijk niet de beste optie was in het belang van onze regio. Uiteraard was er een belangenconflict tussen wat Asturië nodig had en wilde en wat Microsoft wilde. Dus schreven we die brief aan de president van Asturië en we werden volledig genegeerd. En we realiseerden ons dat het niet erg goed werkte om rechtstreeks met de regering te communiceren. Onze ervaring is dat het gemakkelijker is om contact op te nemen met de politieke partijen die in het parlement vertegenwoordigd zijn. En dat is wat we deze keer hebben gedaan.

Eigenlijk ging alles beter toen we die persoonlijke ontmoetingen hadden. Zodra we dit beseften begonnen we met "sociale hacking".

Hoe werkt dat in de praktijk? Gaat het om veel ontmoetingen met individuele mensen van verschillende partijen of is er zoiets als een uur per week dat u met hen kunt praten?

Het is een lang proces geweest want als je begint dan heb je nog steeds geen goede manieren om contact met ze op te nemen, zoals hun telefoonnummers. Dus in het begin werd alles per e-mail gedaan. En toen de gesprekken begonnen hebben we het tempo opgevoerd en om vergaderingen gevraagd. Eigenlijk ging alles beter toen we die persoonlijke ontmoetingen hadden. Toen we dat beseften zijn we begonnen met "sociaal hacken". Het probleem is dat je niet naar het Asturiaanse parlement kunt gaan zonder uitnodiging. Maar als je eenmaal een uitnodiging hebt voor een ontmoeting met een politicus per e-mail en je bent in het gebouw dan kun je je vrij bewegen. Dus hebben we van de gelegenheid gebruik gemaakt om kantoor na kantoor aan te kloppen bij politici die nog steeds niet hadden gereageerd of ons niet hadden uitgenodigd. Dit was een geweldige gelegenheid om, zelfs met een hangende uitnodiging, rechtstreeks en persoonlijk met die politici te praten.

Heeft u een schatting van het aantal keren dat u naar het Parlement bent gegaan?

Ik weet niet precies het aantal ontmoetingen maar ik zou zeggen dat er twee belangrijke vergaderingen waren. Een met het eerste voorstel, met twee of drie politieke partijen die al voor zouden stemmen. Zij waren het eens met de tekst van het initiatief maar de rest was niet zo zeker. In deze vergaderingen probeerden we verschillende aspecten van de "Publiek Geld? Publieke Code!" te verduidelijken, afhankelijk van de richting waarin de politieke partij stemt. Het idee erachter was dat we totaal verschillende partijen voor hetzelfde wilden laten stemmen. Daarom hebben we de verschillende voordelen van Vrije Software voor verschillende partijen uitgelicht. Zo was de PP (traditionele conservatieve partij) meer geïnteresseerd in besparingen op belastingen. Maar met de PSOE (socialistische partij), die ook de huidige regeringspartij is, hebben we geprobeerd om het aspect van delen te benadrukken, zodat we met andere regio's kunnen samenwerken. Als je iets ontwikkelt in de ene regio kun je het later met de andere regio's delen. Je hoeft niet steeds opnieuw te investeren of het wiel opnieuw uit te vinden. Vervolgens hadden we de theorie dat er bij de laatste verkiezingen een nieuwe partij in onze regio is verschenen die meer gericht is op transparantie. We probeerden hen te overtuigen door te benadrukken dat Vrije Software het enige type software is dat geauditeerd kan worden en dat argument werkte heel goed.

Het idee erachter was dat we totaal verschillende partijen voor hetzelfde wilden laten stemmen. Daarom hebben we de verschillende voordelen van Vrije Software voor verschillende partijen uitgelicht.

Dat betekent dat afhankelijk van de eigen aanwijzingen en programma's van de partij u hun eigen argumenten zult gebruiken voor uw doelen?

Ja, de FSFE-campagne heeft het over vier belangrijke voordelen van het gebruik van Vrije Software in overheden. We gebruiken ze alle vier maar bij elk onderdeel benadrukken we er één meer dan de andere. Dat werkte heel goed om hen te overtuigen.

Heeft u het campagnemateriaal ook rechtstreeks gebruikt, heeft u de website of de video getoond? Was het materiaal nuttig voor uw doeleinden?

Ja, de website van de campagne wordt direct in het definitieve voorstel, in het eerste artikel, genoemd. De website was dus een grote hulp voor ons. Over de video weet ik niet precies of hij is getoond maar ik zou het gedaan hebben omdat hij echt effectief is.

Pica Pica Hacklab team voor het Parlement van Asturië
Pica Pica Hacklab team voor het Parlement van Asturië na de beslissing van het Parlement om Publiek Geld? Publieke Code! te steunen (Afbeelding door Marcos Suárez, CC-BY 4.0)

Welke partij was de eerste die overtuigd werd?

De partijen die vanaf het begin het nauwst hebben samengewerkt en op alle e-mails hebben gereageerd waren Izquierda Unida en Podemos. Izquierda Unida heeft al snel gezegd dat zij vóór zou stemmen en dat hebben ze ons in het openbaar gezegd. Daarom was er geen mysterie over hun stem. Voor Ciudadanos, PP en PSOE was het anders. Ik denk dat Ciudadanos aan het eind van de vergaderingen waarschijnlijk vóór zou stemmen en ze zeiden dat ze dat zouden doen. Daar waren we dus heel zeker van maar met betrekking tot de PSOE en de PP hadden we geen idee tot de laatste stemronde.

Dit zijn de grootste partijen dus u had ze, of minstens één ervan, nodig om te slagen. Heeft u uw inspanningen nog meer geconcentreerd op de grotere partijen omdat u wist dat de kleinere partijen voor zouden stemmen?

Ja, natuurlijk. We hebben ze veel e-mails gestuurd voor de stemronde maar ze hebben nooit geantwoord... Het was goed om het ja van Izquierda Unida en Podemos te hebben. Maar zonder de PP of de PSOE zouden we niet succesvol zijn geweest. En dus keken we op de dag van de stemming nogal gespannen naar de vergadering.

En toen was u geslaagd, gefeliciteerd! Kunt u in het kort uitleggen wat het Parlement eigenlijk heeft gestemd en wat het betekent?

Ik weet niet hoe ik dit voorstel juridisch moet interpreteren. Ik zou zeggen dat het een niet-bindende motie of voorstel is of zoiets. Dus in het eerste artikel gaat het niet om de regering omdat het stelt: "het Parlement van Asturië steunt de Europese campagne "Publiek geld? Publieke Code!"". Ondertussen hebben zij het voorstel dat zijzelf hebben aangenomen uitgevoerd door de open brief van de campagne officieel te ondertekenen.

Vervolgens zijn de andere twee artikelen meer gerelateerd aan de regering. In principe neemt het de boodschap van de campagne "Publiek Geld? Publieke Code" over en, hoewel het niet verplicht is, vraagt het de regering om Vrije Software in overheden te gebruiken. Dus het is geen wet, het is niet bindend maar het is een intentie.

Ik denk dat veel politici voor het eerst begrepen wat Vrije Software is.

Is de regering wettelijk verplicht om deze vraag te beantwoorden?

Ik ben geen expert op het gebied van de wet maar ik zou nee zeggen. Ik denk dat het meest nuttige hieraan was dat, volgens mij voor het eerst, veel politici voor het eerst begrepen wat Vrije Software is. Ze kennen nu tenminste de beweging, ze begrijpen het concept en ze kennen de gebreken van propriëtaire software. En onze vertegenwoordigers in het parlement zijn zich hier nu van bewust.

Maar het dient ook als een erg goede basis voor ons. We zijn niet naïef en we weten dat dit voorstel niet de laatste stap is maar eerder de eerste. Maar we kunnen het gebruiken voor de stappen die hierna komen. We bevinden ons bijvoorbeeld in een verkiezingsperiode en het is onze bedoeling om de partijen te vragen hoe deze succesvolle motie tot uiting komt in hun voorstellen voor de volgende regering. Vervolgens, zodra we de eind volgende maand een nieuwe regering hebben, zullen we met het Parlement gaan samenwerken en zullen we hen aan dit besluit herinneren. En als het niet de PSOE is die opnieuw regeert dan zullen we in staat zijn om rechtstreeks met de regerende partij te spreken en hen eraan herinneren dat zij ermee hebben ingestemd om Vrije Software te promoten. Daarbij zullen we hen vragen wat ze gaan doen met betrekking tot artikel twee en drie van het voorstel. En als ze niets doen dan zullen we er zijn om hen te laten weten dat we dat niet vergeten en dat we willen dat ze er iets aan doen.

We zijn niet naïef en we weten dat dit voorstel niet de laatste stap is maar eerder de eerste. Maar we kunnen het gebruiken voor de stappen die hierna komen.

Denkt u dat de verkiezingen iets zullen veranderen aan de huidige regering in Asturië?

Om eerlijk te zijn weet ik niet welke partij gaat winnen. De huidige regeringspartij is de enige die tegen heeft gestemd. Dus met betrekking tot Vrije Software wordt elke nieuwe partij geacht beter te zijn. Maar we weten dat het één ding is om ja te stemmen als je in de oppositie zit en nog iets heel anders als je regeert en je er iets aan moet doen. Dus laten we afwachten wat er gebeurt.

Wij wensen u veel succes met dit alles en bedanken u hartelijk voor dit zeer interessante interview!

Interviewer: Erik Albers

Met onze Publiek Geld? Publieke Code!-campagne eist de FSFE dat met publiek geld gefinancierde software die voor de overheid is ontwikkeld publiek beschikbaar moet zijn onder een Vrije en Open Bronlicentie. Om meer inzicht te krijgen in onze oproep en de voordelen ervan houden we een reeks interviews om goede voorbeelden en praktijken uit te lichten.